مجله علمي دانشگاه علوم پزشكي بيرجند JBUMS Medical Sciences http://www.jbums.ir 87 journal87 1607-2197 fa jalali 1385 7 1 gregorian 2006 10 1 13 3 online 1 fulltext

fa مسموميت با عوامل شيميايی جنگی اعصاب عمومى General تجربي Experimental <strong>مقدمه</strong> </ br> عوامل شيميايی جنگی از نوع اعصاب، ترکيبات فسفردار آلی هستند که با حشره کش های فسفردار آلی شباهت ساختمانی دارند و فرايند سميت آنها مشابه است. از اين عوامل (سارين و تابون) در جنگ تحميلی عراق عليه ايران استفاده شد که موجب شهادت و صدها و مجروح شدن هزاران رزمنده گرديد؛ همچنين از سارين در سالهای 1994 و 1995 به ترتيب در ماتسوموتو و متروی توکيو، ژاپن به عنوان عامل تروريستی استفاده گرديد که موجب مجروح شدن هزاران نفر و شهادت ده ها تن شد. با توجه به احتمال بروز حمله شيميايی با اين عوامل، کادر پزشکی و حتی پيراپزشکان و پرستاران بايستی با مسموميت عوامل شيميايی جنگی اعصاب آشنايی پيدا کنند و برای کمک به درمان مسمومين با اين عوامل آمادگی داشته باشند. سميت: عوامل اعصاب فسفردار آلی وقفه دهنده آنزيم استيل کولين استراز می باشند و در نتيجه موجب افزايش استيل کولين در پايانه های عصبی می گردند که اين خود موجب تحريک گيرنده های موسکارينی و نيکوتينی می شود؛ همچنين اين عوامل بر سيستم اعصاب مرکزی و به درجه کمتر بر قلب و عروق اثرات سمی مستقيم می گذارد. اين اثرات موجب بروز تظاهرات بالينی در اعضای بدن بويژه اعصاب، تنفس، قلب و عروق، جهاز گوارشی، پوست، چشم و عضلات اسکلتال می گردد. مسموميت شديد با عوامل اعصاب جنگی اغلب در عرض نيم تا چند ساعت منجر به مرگ می شود. درمان: علاوه بر پادزهرهای شناخته شده اين مسموميت (آتروپين و اکسيم ها)، بر اساس پژوهشهای اخير در بخش مسمومين بيمارستان امام رضا (ع) وابسته به دانشگاه علوم پزشکی مشهد، داروهای ارزان و در دسترسی مانند بيکربنات سديم، سولفات منيزيم و آنتی اکسيدان ها (ويتامين های C و E) در درمان اين مسموميت با موفقيت به کار رفته است. نتيجه گيری: مسموميت با عوامل شيميايی جنگی اعصاب اغلب خطرناک و با مرگ و مير همراه است؛ بنابراين اقدام سريع و مناسب در درمان لازم می باشد. Introduction: Organophosphorous (OP) chemical warfare nerve agents are similar to OP pesticides in their structure and toxic mechanisms.. These agents mainly sarin and tabun were used during Iran-Iraq war with high mortalities. Sarin was also used as chemical terrorism in Matsomoto and Tokyo metro in 1994 and 1995, respectively with high morbidity and mortality. Since these lethal agents are still a big threat, medical and even paramedical and nursing staff should obtain enough knowledge about chemical toxicity and be prepared to manage in any chemical events of nerve agents exposure. Toxicity: OP nerve agents are cholinesterase inhibitors, leading to acetylcholine accumulation at nerve endings, stimulating muscarinic and nicotinic receptors. These agents have also direct effects on CNS and to a lesser degree on cardiovascular system. The toxic effects induce manifestations on different systems including nervous, cardiovascular, and gastrointestinal system and organs such as skin, eyes and skeletal muscles leading to death in severely intoxicated patients. Management: In addition to atropine and oximes as known antidotes, based on research in Mashhad poisons centre, cheap available pharmaceuticals including sodium bicarbonate, magnesium sulfate, and antioxidants (vitamins C and E) have recently been used successfully for the treatment of OP poisoning. Conclusion: Chemical warfare nerve agents are highly toxic, and induce high morbidity and mortality in chemical wars and terrorism. Thus, prompt emergency and proper management are required. Medical, paramedical and nursing staff must be aware of and be prepared for any possible chemical nerve agents accidents. Sodium bicarbonate, Magnesium sulfate and the antioxidants should be added to the standard treatment of OP poisonings. مسموميت حاد، عوامل شيميايی جنگی اعصاب، آتروپين، اکسيم، بيکربنات سديم، سولفات منيزيم، آنتی اکسيدان ها Organophosphorous, Acute poisoning, Chemical warfare, Nerve agents, Sodium bicarbonate, Magnesium sulfate, Antioxidants 9 15 http://www.jbums.ir/browse.php?a_code=A-10-1-97&amp;slc_lang=fa&amp;sid=fa M.balali Mood مهدی بلالی مود 870031947532846001434 Yes گروه آموزشی داخلی (سم شناسی پزشکی)، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد K.balali Mood کيا بلالی مود 870031947532846001435 No Gh.Danei غلام حسن دانايی 870031947532846001436 No E.Ghaeninejad الهه قائنی نژاد 870031947532846001437 No

fa تاثير دگزامتازون بر کاهش تهوع و استفراغ پس از عمل تانسيلکتومی عمومى General تجربي Experimental زمينه و هدف: تانسيلکتومی يکی از اعمال جراحی شايع در کودکان است. اين عمل با عوارضی نظير تهوع و استفراغ، درد و اشکال در بلع پس از عمل همراه می باشد. مطالعه حاضر با هدف تعيين اثرات تزريق دوز واحد دگزامتازون در جلوگيری از تهوع و استفراغ پس از عمل با کوتر انجام شد.روش بررسی: اين مطالعه آينده نگر دوسويه کور به روش کارآزمايی بالينی و در سال 84-1383 انجام شد. 130 بيمار که به منظور برداشتن لوزه به بيمارستان امام رضا (ع) وابسته به دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مراجعه کرده بودند، به صورت تصادفی در دو گروه آزمون و شاهد قرار گرفتند. گروه آزمون، دگزامتازون وريدی به ميزان 0.5 mg/kg (حداکثر تا 25 ميلی گرم) و گروه شاهد همان حجم نرمال سالين دريافت نمودند. وقوع تهوع و استفراغ و زمان شروع تغذيه دهانی و نيز زمان ريکاوری در دو گروه مورد مقايسه قرار گرفت. داده های جمع آوری شده با استفاده از نرم افزار آماری SPSS و آزمون Chi-Square، در سطح معنی داری P?0.05 مورد تجزيه و تحليل قرار گرفتند.يافته ها: دگزامتازون در گروه آزمون به طور معنی داری تهوع و استفراغ را کاهش داد (P=0.04)؛ همچنين زمان شروع تغذيه دهانی در گروه آزمون به طور معنی داری کوتاهتر بود (P=0.00). مقايسه زمان ريکاوری بين در دو گروه، تفاوت معنی داری را نشان نداد (P=0.15). نتيجه گيری: بر اساس نتايج تحقيق حاضر می توان اذعان نمود که کاربرد دگزامتازون قبل از عمل به ميزان 0.5 mg/kg تهوع و استفراغ پس از عمل و نيز زمان تغذيه دهانی را در تانسيلکتومی با کوتر کاهش می دهد؛ اما بر زمان ريکاوری تاثيری ندارد. Background and Aim: Tonsillectomy is one of the most common operations in children. This operation is associated with complications such as nausea and vomiting, pain and dysphagia postoperatively. The aim of this study was to evaluate the effect of a single dose of dexamethasone on the incidence of postoperative nausea and vomiting (PONV). Materials and Methods: In this double-blinded study, 130 patients who had referred to Imam Reza hospital-affiliated to BUMS- for tonsillectomy were randomly divided into case and control groups. The case group was administered dexamethasone 0.5 mg/kg (Maximum dose 25 mg) IV preoperatively. The control group received an equivalent volume of saline preoperatively. Then, the incidence of PONV, time of first oral intake and time of recovery were compared in both groups were compared. The obtained data were statistically analysed at the significant level P≤0.05 by means of statistical software’s SPSS and Chi-square test. Results: Compared with placebo (Saline), dexamethasone significantly decreased the incidence of PONV (P=0.048). The time of first oral intake was shorter (P=0.003) but the time of recovery was not different (P=0.159). Conclusion: Preoperative dexamethasone reduces both PONV and the time of first oral intake without any effect on recovery time. تانسيلکتومی، تهوع و استفراغ پس از عمل، دگزامتازون Tonsillectomy, PONV, Dexamethasone 9 15 http://www.jbums.ir/browse.php?a_code=A-10-1-98&amp;slc_lang=fa&amp;sid=fa S. JahanBakhsh سيدسعيد جهان بخش ssjahan@mums.ac.ir 870031947532846001401 Yes مشهد، بيمارستان امام رضا (ع)، بخش گوش و حلق و بينی Gh. Soltani قاسم سلطانی 870031947532846001402 No M. ZiyaeiFar محسن ضيايی فر 870031947532846001403 No

fa بررسی اثر ويتامين C در ترميم گرافت پرده تمپان در عمل تمپانوپلاستی عمومى General تجربي Experimental زمينه و هدف: نقش ويتامين C به عنوان عاملی در روند ترميم زخم ثابت شده است و مطالعات قبلی نشانگر تاثير مثبت آن در ترميم زودتر زخمهای جراحی، بستر و سوختگی قرنيه می باشد. در اين تحقيق تاثير ويتامين C در موفقيت ترميم گرافت پرده تمپان به روش Underlay و با استفاده از گرافت فاسيای عضله تمپوراليس مورد بررسی قرار گرفت. روش تحقيق: در اين مطالعه که به صورت کارآزمايی بالينی اجرا شد، در سالهای 1381 تا 1382، بيماران مراجعه کننده به بخش گوش و گلو و بينی بيمارستان امام رضا (ع) وابسته به دانشگاه علوم پزشکی مشهد که به دليل سوراخ بودن پرده تمپان، داوطلب عمل تيمپانو پلاستی بودند، مورد بررسی قرار گرفتند. بيماران واجد شرايط به صورت تصادفی به دو گروه 30 نفری (آزمون و شاهد) تقسيم شدند؛ پس از انجام عمل تمپانوپلاستی گروه آزمون به مدت يک ماه ويتامين C خوراکی دريافت نمودند؛ گروه شاهد، دارونما دريافت کردند. بيماران به مدت سه سال پيگيری شدند. وضعيت پرده تمپان و آزمونهای شنوايی قبل از عمل در دو گروه با نتايج بعد از عمل (2.5 ماه و 3 سال بعد) مقايسه شد. داده های جمع آوری شده با استفاده از نرم افزار SPSS و آزمونهای آماری t و t زوج شده در سطح معنی داری P?0.05 مورد تجزيه و تحليل قرار گرفتند.يافته ها: در اين بررسی به ترتيب %86.7 و %83.3 از گروه آزمون و شاهد، گرافت موفق داشتند. در گروه آزمون دريافت ويتامين C، تاثيری در موفقيت پيوند پرده تمپان نسبت به گروه شاهد نشان نداد. ويتامين C باعث بهبود معنی دار آزمونهای شنوايی بعد از تمپانوپلاستی نسبت به گروه شاهد شد (P<0.01).نتيجه گيری: در اين تحقيق، ويتامين C، تاثيری بر موفقيت گرافت پرده تمپان نشان نداد ولی موجب بهبود وضعيت شنوايی گرديد. Background and Aim: Vitamin C has proved to be an influential factor in wound repair and previous studies showed that it can accelerate the repair of surgical incisions and bed wounds and cornea burns. In this study the effect of vitamin C in the success of tympanic graft repair applying underlay technique and by means of tympanic membrane muscle was evaluated. Materials and Methods: In this clinical trial study which carried in 2002-2003, 60 patients referring to the ENT ward of Imam Reza Hospital- affiliated to Mashhad University of Medical Sciences- demanding voluntary tympanoplasty, were examined. The clients were randomly divided into two groups case and control, each with 30 individuals. After tympanoplasty the case group took oral vitamin C for one month, but the control group received placebo. The patients were then followed up for three years. Preoperative and postoperative condition of tympanum and audiometry results in the two groups were compared (2.5 months and 3 years later). The obtained data were analysed by means of SPSS software, using paired t-test at the significant level P≤0.05. Results: Respectively, 86.7 and 83.3% of the case group and control group had successful tympanoplasty. vitamin C did not have any effect on the success of tympanoplasty in the case group compared with the control group. But, it had a significant impact on their audiometry scores in comparison with the control (P≤0.01). Conclusion: According to the study, vitamin C administration had no effect on successful tympanoplasty. But, it improved hearing status. تمپانوپلاستی، ويتامين C، ترميم زخم Tympanoplasty, Vitamin C, Wound healing 9 15 http://www.jbums.ir/browse.php?a_code=A-10-1-99&amp;slc_lang=fa&amp;sid=fa M. PourSadegh مهدی پورصادق 870031947532846001405 No مشهد، بيمارستان امام رضا (ع)، بخش گوش و حلق و بينی M. Seyyedi محمد سيدی m_sa1@yahoo.com 870031947532846001406 Yes مشهد، بيمارستان امام رضا (ع)، بخش گوش و حلق و بينی A. Mohammadi عادل محمدی 870031947532846001407 No

fa ترمور دست راست، شايعترين تظاهر اوليه بيماری پارکينسون عمومى General تجربي Experimental زمينه و هدف: بيماری پارکينسون يکی از علل شايع ناتوانی در سالمندان است. افراد مبتلا به اين بيماری، برای تمام عمر نياز به مصرف دارو و بازتوانی دارند. مطالعه حاضر با هدف تعيين تظاهرات اوليه بالينی پارکينسون انجام شد.روش تحقيق: در اين مطالعه آينده نگر و مجموعه- موردی که در طی سالهای 81-83 انجام شد، بيماران سالمند و مبتلا به پارکينسون که جهت درمان به درمانگاه مغز و اعصاب (نورولوژی) بيمارستان ولی عصر (عج) وابسته به دانشگاه علوم پزشکی بيرجند، مراجعه کرده بودند، مورد مطالعه قرار گرفتند. بيماری پارکينسون توسط متخصص مغز و اعصاب و بر اساس معيار انجمن پارکينسون انگلستان تشخيص داده شد. سن بيماران در زمان شروع بيماری و تظاهرات اوليه در آنان ثبت گرديد. داده های جمع آوری شده با استفاده نرم افزار SPSS (10) و آزمونهای Chi-Square و t در سطح معنی داری P£0.05 مورد تجزيه و تحليل آماری قرار گرفتند.يافته ها: در مجموع 100 بيمار مورد مطالعه قرار گرفتند که 68 نفر از آنان مرد و 32 نفر زن بودند. ميانگين سنی اين افراد در زمان شروع بيماری 63.6 ± 9.6 سال بود. در %76 موارد، ترمور در حالت استراحت، اولين علامت بيماری بود. ترمور استراحتی در %50 موارد در دست راست، در %14 موارد در دست چپ و در %12 موارد در هر دو دست وجود داشت. اولين تظاهرات بيماری شامل برادی کينزی و هيپوکينزی (%18)، رژيديتی (%4) و دمانس (%2) بود.نتيجه گيری: با توجه به نتايج اين مطالعه، توصيه می گردد ترمور در دست ها بخصوص دست راست افراد بالاتر از 60 سال به عنوان يک علامت جدی جهت تشخيص اوليه بيماری پارکينسون در نظر گرفته شود. Background and Aim: Parkinson Disease (PD) is a common cause of disability in the aged. PD patients need life long drug therapy and rehabilitation. This study was to evaluate the initial manifestations of PD. Materials and Methods: In this case-series study, 100 consecutive elderly patients with PD enrolled in a prospective case series study in Valie-e-Asr neurology clinic affiliated to Birjand University of Medical Sciences during 2002-2004. PD was confirmed by a neurologist based on the criteria developed by British Parkinson association. Age of the patients at PD onset and its first clinical manifestations were kept in a data base. The obtained data was statistically analysed applying SPSS software, chi-square and t-test, at the significant level P≤0.05. Results: 100 PD patients were evaluated, of whom 68 were males and 32 females. Mean age of the patients at the onset of PD was 63.6±9.6 years. In 76% of our PD patients, resting tremor was the initial manifestation. Right hand, left hand, and both hands tremor were the initial manifestation in 50%, 14% and 12% of our PD patients, respectively. Hypokinesia-bradykinesia, Rigidity and dementia consisted 18%, 4% and 2% of initial PD manifestations respectively. Conclusion: Resting tremor in the right hand is the most common initial manifestation of PD in elderly PD patients and therefore it should be taken into account as a significant sign in the initial diagnosis of PD. پارکينسون، ترمور، تظاهرات بالينی، دست راست Parkinson, Tremor, Clinical manifestation, Right hand 9 15 http://www.jbums.ir/browse.php?a_code=A-10-1-100&amp;slc_lang=fa&amp;sid=fa M. Afshar محمد افشار afshar_md@yahoo.com 870031947532846001409 Yes بيرجند، خيابان غفاری، دانشگاه علوم پزشکی بيرجند، دانشکده پزشکی K. Ghandehari کاويان قندهاری 870031947532846001410 No

fa بررسی ايمنوهيستوشيمی وضعيت گيرنده های استروژن و پروژسترون و نشانگر تکثير سلولی (Ki-67) در سرطان پستان عمومى General تجربي Experimental زمينه و هدف: با توجه به شيوع چشمگير سرطان پستان در جهان و نيز در کشور ما ايران، مطالعات گسترده ای در مورد روشهای تشخيصی و درمانی و عوامل موثر در پيش آگهی آن انجام شده است. مطالعه حاضر با هدف تعيين وضعيت ميزان تکثير سلولی و همچنين وضعيت گيرنده هورمون های استروئيدی در سرطان پستان و ارتباط اين عوامل با يکديگر و با ساير عوامل نظير سن، درگيری گره های لنفاوی و درجه تومور انجام شد.روش تحقيق: اين مطالعه تحليلی- کاربردی در سال 1383 و در بخش پاتولوژی بيمارستان قائم (عج) وابسته به دانشگاه علوم پزشکی مشهد انجام شد. 50 مورد از انواع سرطان های پستان با تشخيص تاييد شده هيستوپاتولوژی انتخاب و پس از بازبينی اسلايدهای ميکروسکوپی و تهيه برشهای مناسب، رنگ آميزی اختصاصی، به روش ايمنوهيستوشيمی با نشانگرهای استروژن (ER) و پروژسترون (PR) و Ki-67 انجام شد؛ سپس اسلايدها جهت تعيين ميزان ايمنورآکتيويتی سلول های تومورال با استفاده از سيستم H-Score در مورد نشانگرهای ER-PR و درصد سلول های مثبت برای نشانگر Ki-67 توسط دو نفر متخصص آسيب شناسی بررسی و نتايج آن گزارش شد. داده ها با استفاده از آزمونهای آماری ANOVA و ضريب همبستگی Spearman در سطح معنی داری مورد تجزيه و تحليل قرار گرفتند.يافته ها: ميزان بروز Ki-67، ER و PR در افراد مبتلا به سرطان پستان از نوع داکتال مهاجم به ترتيب به طور متوسط %24.25 ± 20.83، 89.62 ± 112.63 و 59.00 ± 100.69 بود. بين بروز Ki-67 و PR رابطه معنی دار و مشخصی مشاهده گرديد (P=0.05) اما بين Ki-67 و ER رابطه ای يافت نشد؛ همچنين بين بروز ER و PR رابطه معنی داری وجود داشت (P=0.00). ميزان Ki-67 در سه درجه مختلف سرطان داکتال مهاجم پستان تفاوت معنی داری با يکديگر نشان دادند (P=0.01). در بين انواع نادر سرطان های پستان، بيشترين درصد بروز Ki-67، PR و ER در مورد سرطان لبولار مهاجم و کمترين درصد مربوط به سرطان پاپيلری و مدولاری بود.نتيجه گيری: با توجه به اهميت نتايج ايمنوهيستوشيمی در پيش آگهی و درمان بيماران و نتايج حاصل، علاوه بر روش صحيح، استانداردکردن گزارش دهی ER و PR امری ضروری است. Background and Aim: Breast carcinoma is a pervasive malignancy in the world, and in our country-Iran-as well. Extensive studies have been done on its diagnostic and therapeutic procedures and factors affecting its prognosis. The present study aimed at determining proliferative rate of cells, the condition of steroid hormone receptors, correlation of these with each other and with other factors such as age ,lymph nodes involvement, and tumoral grade in breast carcinoma. Materials and Methods: This analytical and applied study was carried out in the pathology laboratory of Ghaem hospital -affiliated to Mashhad University of Medical Sciences- in 2004. Fifty cases of breast carcinoma, confirmed through histopathology, were selected. After checking microscopic slides and preparing suitable sections, specific staining through immunohistochemical procedure with estrogen (ER), progesteron (PR) markers, and Ki-67 was done. Then the slides were examined by two pathologists to determine immunoreactivity of tumoral cells by means of H-score system for ER and PR, the percent of tumoral cells for Ki- 67, and then the results were reported. The obtained data was analysed at the significant level P≤0.05 applying ANOVA and Spearman correlation coefficient statistical tests. Results: Ki-67, ER and PR expression in patients with invasive ductal carcinoma were 24.25%, 89.62 and 59 respectively. Between Ki-67 and ER no relationship was found. But there was a significant correlation between Ki-67 and PR (P=0.05). Also, there was a significant correlation between the incidence of ER and PR (P=0.00). Ki-67 expression in the three grades of invasive ductal breast carcinoma revealed distinct and meaningful difference (P=0.01). Among rare types of breast carcinomas, the most expression of Ki-67, PR and ER was observed in invasive lobular carcinoma and the least in papillary and medulary carcinomas. Conclusion: Immunohistochemistry is very important in the prognosis and treatment of breast carcinoma. Thus proper procedures, standardization of ER and PR is necessary. سرطان پستان، ايمنوهيستوشيمی، گيرنده هورمون های استروئيدی، تکثير سلولی، Ki،67 Breast carcinoma, Immunohistochemistry, Steroid receptors, Proliferative marker, Ki-67 9 15 http://www.jbums.ir/browse.php?a_code=A-10-1-101&amp;slc_lang=fa&amp;sid=fa N. Sharifi-Systani نوريه شريفی سيستانی 870031947532846001411 Yes مشهد، بيمارستان قائم، بخش آسيب شناسی MH. Sadeghian محمدهادی صادقيان 870031947532846001412 No F. Homaei فاطمه همايی 870031947532846001413 No F. Haghighi فاطمه حقيقی 870031947532846001414 No

fa تاثير وضعيت ماکرو و ميکرونوترينت های دريافتی روی شاخصهای قند، تری گليسريد و کلسترول سرم در بيماران مبتلا به ديابت نوع 2 عمومى General تجربي Experimental زمينه و هدف: يکی از مسايلی که بهداشت و سلامت عمومی را تهديد می کند، افزايش روزافزون شمار مبتلايان به ديابت در سراسر جهان می باشد که %90 آنها را بيماران ديابتی نوع 2 تشکيل می دهند. در بيشتر موارد با رعايت رژيم غذايی و کنترل وزن، می توان قند و ليپيدهای خون آنها را در حد طبيعی حفظ نمود. اين مطالعه با هدف تعيين وضعيت دريافت مواد مغذی روی شاخصهای قند ، تری گليسريد و کلسترول سرم بيماران ديابتی نوع 2 انجام شد. روش تحقيق: اين مطالعه توصيفی- تحليلی در سال 1384 و بر روی 77 بيمار ديابتی نوع 2 که به روش تصادفی انتخاب شدند، انجام شد. ابتدا قد و وزن آنها اندازه گيری گرديد؛ سپس مواد مغذی دريافتی هر فرد به روش يادآمد 24ساعته خوراک برای سه روز متوالی و بسامد خوراک به دست آمد و دريافت مواد مغذی هر فرد با استفاده از برنامه Food Processor تعيين گرديد. شاخصهای قند خون، تری گليسريد و کلسترول سرم بعد از 12 ساعت ناشتا اندازه گيری شد. داده های جمع آوری شده با استفاده از نرم افزار SPSS و آزمونهای آمار توصيفی و ضريب همبستگی نسبی در سطح معنی داری P£0.05 مورد تحليل آماری قرار گرفتند.يافته ها: ميانگين سنی بيماران 53.79 ± 14.22 سال و ميانگين شاخص توده بدنی (BMI) آنها، 26.99 ± 5.00 کيلوگرم بر متر مربع بود. غلظت قند خون، تری گليسريد و کلسترول سرم آنها به ترتيب 198.01 ± 81.24 ، 258.45 ± 146.43 و 241.98 ± 62.45 ميلی گرم در دسی ليتر بود. در بين ماکرو نوترينت ها، فيبر غذايی با قند خون و تری گليسريد سرم، اسيدهای چرب MUFA (اسيدهای چرب غير اشباع با يک باند دوگانه) با تری گليسريد سرم و اسيدهای چرب PUFA (اسيدهای چرب غيراشباع با چند باند دوگانه) با قند خون و تری گليسريد سرم ارتباط معنی داری نشان دادند. از بين ميکرونوترينت ها، تنها ويتامين C ارتباط معنی داری با قند خون نشان داد. نتيجه گيری: با توجه به تاثير مهم مواد مغذی چون فيبر، اسيدهای چرب غير اشباع و ويتامين های آنتی اکسيدان چون ويتامين C روی کنترل قند و ليپيد خون، رژيم غذايی می تواند به عنوان اولين درمان يا درمان ضروری همراه با ساير روشهای درمانی برای کنترل قند و ليپيد خون بيماران ديابتی نوع 2 توصيه شود. Background and Aim: One of the problems that threaten public health is the increase in the number of diabetics in the world, 90% of who have type II diabetes. In most cases, dietary foods and controlling weight can maintain their blood sugar and lipids at normal range. This study was intended to evaluate the effect of nutrients intake on blood sugar, serum triglyceride, and cholesterol in type II diabetics. Materials and Methods: This descriptive analytic study was done on 77 type II diabetic patients randomly chosen in 2005. Their weight and height were measured then their self-reported nutrients intake during 24 hours was also recorded .Besides, the amount of food for three consecutive days and food frequency intake for each patient were determined and each case's nutrient intake was calculated through Food Processor software. Blood sugar, serum triglyceride, and cholesterol indices were measured after 12 hours fasting. The obtained data was statistically analyzed by means of SPSS software, using descriptive statistics and partial correlation coefficient at the significant level P≤0.05. Results: The patients mean age was 53.79±14.22 years their body mass index (BMI) was 26.99±5.00 kg/m2. Mean concentration of blood sugar and serum triglyceride, serum triglyceride, and cholesterol were 198. 01±81.24, 258.45±146.43, 241.98±62.45 mg/dL, respectively. Among macronutrients, there was a significant relationship between fibers with blood sugar and serum triglyceride, between Mono-Unsaturated Fatty Acids(MUFA) with serum triglyceride ,and between Poly Unsaturated Fatty Acids (PUFA) with blood sugar and serum triglyceride (P<0.05). Among micronutrient, only vitamin C had a significant relationship with blood sugar (P<0/05). Conclusion: Regarding the important effect of nutrients including fibrous foods, unsaturated fatty acids and antioxidant vitamins such as vitamin C on controlling blood sugar and lipid, diet therapy can be recommended as the first or essential treatment, together with therapeutic methods, in controlling blood sugar and lipid in type II diabetes. ديابت، قند خون، کلسترول سرم، تری گليسريد سرم، ماکرونوترينت و ميکرونوترينت Diabetics, Blood sugar, Serum cholesterol, Serum triglyceride, Nutrient 9 15 http://www.jbums.ir/browse.php?a_code=A-10-1-102&amp;slc_lang=fa&amp;sid=fa A. Kooshki اکرم کوشکی kooshki-nutr@yahoo.com 870031947532846001416 Yes سبزوار، دانشکده علوم پزشکی سبزوار، حوزه معاونت آموزشی M. Golafroz مهدی گل افروز 870031947532846001417 No

fa ارتباط اکسی توسين و پرومتازين تزريقی هنگام زايمان با هيپربيلی روبينمی روز سوم بعد از تولد عمومى General تجربي Experimental زمينه و هدف: اکسی توسين با خاصيت هيپواسموتيک خود، منجر به احتباس آب در گلبول های قرمز نوزاد و کاهش قدرت تغيير شکل آنها می شود و ليز اين سلول ها را هنگام عبور از داخل عروق و سيستم رتيکولواندوتليال افزايش می دهد و هيپربيلی روبينمی نوزاد را به دنبال خواهد داشت. پرومتازين نيز با تاثير بر کبد و مجاری صفراوی نوزاد، منجر به يرقان انسدادی برگشت پذيری در اولين روزهای بعد از تولد می شود. مطالعه حاضر با هدف تعيين ارتباط اکسی توسين و پرومتازين تزريقی هنگام زايمان با هيپربيلی روبينمی روز سوم بعد از تولد انجام شد.روش تحقيق: در اين مطالعه مقطعی که در سال 1381 انجام شد، طی يک ماه تمام نوزادان ترم و واجد شرايط متولد شده در بيمارستان قدس وابسته به دانشگاه علوم پزشکی اراک، به روش نمونه گيری آسان انتخاب شدند و مورد بررسی قرارگرفتند. مشخصات فردی مادر، دوز اکسی توسين و پرومتازين تزريقی در هنگام زايمان، زمان تولد، جنس نوزاد و وزن هنگام تولد، ضريب آپگار دقيقه اول و پنجم، مقدار هموگلوبين و بيلی روبين غير مستقيم خون بند ناف، زمان شروع اولين تغذيه نوزاد، نوع تغذيه (شير مادر، شير خشک و يا آب قند) و تعداد دفعات آن در 72 ساعت اول تولد و زمان اولين دفع مکونيوم و مقدار بيلی روبين غير مستقيم سرم نوزادان در 48 تا 72 ساعت بعد از تولد در فرم بازنگری ثبت شد؛ داده های جمع آوری شده با استفاده از نرم افزار SPSS و آزمونهای آماری Z و Chi-Square در سطح معنی داری P?0.05 مورد تحليل آماری قرار گرفتند.يافته ها: در مجموع 85 نوزاد مورد بررسی قرار گرفتند؛ هيپربيلی روبينمی غيرمستقيم روز سوم بعد از تولد، با تزريق اکسی توسين و پرومتازين در هنگام زايمان، ارتباط معنی داری نشان نداد (P>0.05)؛ در حالی که با دفعات تغذيه با شير مادر در 24 ساعت ارتباط معکوس (P<0.01) و با دفعات تغذيه با آب قند در 24 ساعت، ارتباط مستقيم نشان داد (P<0.05)؛ معادله خط همبستگی نشان داد که به ازای هر بار شيردهی با شير مادر در 24 ساعت، مقدار بيلی روبين غير مستقيم سرم روز سوم، 0.98 mg/dL کاهش می يابد و هر بار تغذيه نوزاد با آب قند در 24 ساعت، اين ميزان را به اندازه 1.16 mg/dL افزايش می دهد.نتيجه گيری: با توجه به يافته های فوق، چنانچه نوزادان ترم، در روزهای اول بعد از تولد، فقط با شير مادر تغذيه شوند، با وجود تزريق اکسی توسين و پرومتازين هنگام زايمان، خطر هيپربيلی روبينمی غيرمستقيم روز سوم بعد از تولدشان کاهش خواهد يافت. Background and Aim: Oxytocin causes restriction of water in newborns' red blood cells because of its hyposmotic potential. Therefore red blood cells' ability to change their form decreases, but their lysis increases when they pass through reticuloendothelial system which causes hyperbilirubinemia in the newborn. Promethazin, because of its efficacy against liver bile ducts, also causes reversible hyperbilirubinemia during the first days after birth. The aim of this study was to determine the relationship between injectional oxytocin and promethazin in labor with hyperbilirubinemia on the third day after birth. Materials and Methods: This cross sectional study was carried out in 2001 on all term newborns, during a definite month in Ghods hospital,affiliated to Arak University of Medical Sciences. The newborns were selected through simple sampling. Mothers' demographic characteristics, dosage of injectional oxytocin and promethazin during labor, time of birth, sex and birth weight of the newborns , first and fifth minute Apgar score, umbilical cord hemoglobin and indirect bilirubin, time of the first feeding of the newborn, feeding type (breast- feeding, bottle-feeding ,or sweet water), number of feeding during the first 72 hours, time of meconium defecation and serum indirect bilirubin 48 to 72 hours after birth, were all recorded in a check list. The obtained data was statistically analysed applying SPSS software, statistical Z and Chi-square tests at the significant level P≤0.05. Results: On the whole, 85 newborns were evaluated in this study. There was no relationship between third day indirect hyperbilirubinemia and injections of oxytocin and promethazin during labor (P>0.05), although there was a reverse correlation with the number of breast-feeding during 24 hours (P<0.01), and a direct relationship with sweet water feeding during 24 hours (P<0.05). Linear regression modeling showed that indirect bilirubin reduced to 0.98 mg/dL on the third day after birth with every breast-feeding during 24 hours. Indirect bilirubin raised to 1.16 mg/dL per every feeding with sweet water during the same length of time. Conclusion: Based on the findings of this study, if term newborns are only breast fed during the first days after birth, the risk of indirect hyperbilirubinemia will decrease even if there were injections of oxytocin and promethazin during labor. هيپربيلی روبينمی، اکسی توسين، پرومتازين، هنگام زايمان، روز سوم بعد از تولد Hyperbilirubinemia, Oxytocin, Promethazin, Third day after birth, Labor 9 15 http://www.jbums.ir/browse.php?a_code=A-10-1-103&amp;slc_lang=fa&amp;sid=fa M. DavoodAbadi معصومه داوودآبادی فراهانی ma_davoodi@hotmail.com 870031947532846001419 Yes اراک، سردشت، مجتمع دانشگاهی پرديس، دانشکده پرستاری و مامايی دانشگاه علوم پزشکی اراک N. SeyedZadeh-Aghdam نفيسه سيدزاده اقدم 870031947532846001420 No K. Vakilian کتايون وکيليان 870031947532846001421 No R. Golestani Araghi رضا گلستانی عراقی 870031947532846001422 No

fa فراوانی سندرم متابوليک بر اساس جنس و محل سکونت (مطالعه قلب سالم اصفهان) عمومى General تجربي Experimental زمينه و هدف: سندرم متابوليک نوعی اختلال است که عموما با چاقی شکمی، پرفشاری خون، ديس ليپيدمی و تست تحمل گلوکز غير طبيعی همراه است. اين سندرم می تواند نشانه پيش آگهی بيماريهای کشنده ای همچون بيماريهای قلبی و عروقی و ديابت تلقی گردد. مطالعه حاضر بخشی از مطالعه قلب سالم اصفهان است و جهت تعيين شيوع بيماری مذکور در يک جامعه ايرانی انجام شد.روش تحقيق: در اين مطالعه توصيفی، بيماران مبتلا به سندرم متابوليک مطابق شاخص مطالعه ATP III انتخاب شدند و معيار ابتلا، وجود حداقل سه مورد از پنج عامل زير محسوب شد:1- چاقی شکمی (³102 cm محيط شکم مردان و ³ 88 cm محيط شکم زنان)، 2- تری گليسريد ³150mg/dL، 3- £40mg/dL HDL، 4- فشارخون ³130.85 mmHg، 5- سابقه ابتلا به ديابت و مصرف داروهای کاهنده قند و يا قند خون ناشتا ³110 mg/dL. داده های فوق از پرونده نمونه های قلب سالم اصفهان جمع آوری شد و با استفاده از نرم افزار آماری SPSS، فراوانی عوامل سندرم متابوليک بر حسب سن، جنس و محل سکونت تعيين گرديد. يافته ها: شيوع کلی سندرم متابوليک در جامعه شهری %25.4 و در جامعه روستايی %21.7 بود؛ همچنين شيوع اين سندرم در زنان شهرستانهای اصفهان و مرکزی بالاتر از مردان و حداکثر فراوانی آن در افراد بالای 60 سال ساکن روستاهای شهرستان اصفهان (%68.9) مشاهده شد. نتيجه گيری: اين مطالعه نشان داد که %21.9 از جمعيت مورد مطالعه، مبتلا به سندرم متابوليک هستند که احتمال ابتلا در بين زنان ميانسال به علت شيوه زندگی با فعاليت فيزيکی کم افزايش می يابد؛ بنابراين پيشگيری اوليه نه تنها عوامل خطر بيولوژيک بلکه شرايط زندگی فردی اجتماعی را نيز بايستی در برگيرد؛ در اين خصوص سازماندهی بنيادی جهت تعيين و شناسايی بيماران مبتلا و همچنين پيگيری مداوم و آموزش آنان پيشنهاد می شود. Background and Aim: Metabolic Syndrome (MS) is a kind of metabolic disturbance generally coincident with abdominal obesity, hypertension, dyslipidemia and variation in glucose tolerance test .MS can be a prognostic parameter for fatal diseases such as cardiovascular diseases (CVD) and diabetes Melitus. Different factors affect the prevalence of the disease. Materials and Methods: In this descriptive study, patients were selected according to ATP III (Adult Treatment Panel). The existence of at least three factors of the following was the criteria for affliction with the disease: (1) abdominal obesity with waist circumference 102 cm in men and 88 cm in woman, (2) hypertriglyceridemia ³150 mg/dL, (3) low high-density lipoprotein (HDL) cholesterol <40 mg/dL in men and <50 mg/dL in women, (4) blood pressure ≥130/85 mmHg, (5) diabetic history and taking anti-glycemic drugs or having fasting blood sugar ≥110 mg/dL, (6) high blood pressure ≥130/85 mmHg. The obtained data were statistically analysed through SPSS software at the significant level P<0.05. Then, the frequency distribution of MS factors was determined with regard to age, sex, and habitation. Results: The age-adjusted prevalence of the MS were 25.4% and 21.7% in urban and rural area of Isfahan respectively. MS was higher among the women of Isfahan and central cities compared to men.Its highest frequency was seen in the eldery people (over 60) living in Isfahan villages (68.9%). Conclusion: It was found that approximately 21.9% of Iranian adults living in the central part of Iran suffer from MS. In summary, this study showed an increased risk of MS among middle-aged women in urbun areas which may be due to their insufficient physical activity.. The results indicate that the primary prevention should not only consider biological risk factors, but must also take socio-demographic conditions into account in order to identfy persons of high risk for diabetes and cardiovascular disease. سندرم متابوليک، شيوع، ATP III، ايران Metabolic syndrome, ATPIII, Prevalence, Iran 9 15 http://www.jbums.ir/browse.php?a_code=A-10-1-104&amp;slc_lang=fa&amp;sid=fa M. GhariPour مژگان قاری پور gharipour@crc.mui.ac.ir 870031947532846001424 Yes اصفهان، مرکز تحقيقات قلب و عروق A. Baghei عبدالمهدی بقايی 870031947532846001425 No M. Boshtam مريم بشتام 870031947532846001426 No K. Rabiei کتايون ربيعی 870031947532846001427 No

fa عوامل موثر بر عملکرد مادران در استفاده از قطره آهن کمکی در کودکان شهر بيرجند عمومى General تجربي Experimental زمينه و هدف: کم خونی ناشی از فقر آهن، شايعترين بيماری خونی و کمبود تغذيه ای در کودکان است؛ بنابراين در بسياری از کشورها و از جمله در ايران برنامه های آهن ياری کودکان برای جلوگيری از آن اجرا می شود. مطالعه حاضر به منظور ارزشيابی عملکرد مادران در مورد استفاده از قطره آهن کمکی در کودکان و مشخص کردن عوامل موثر بر آن انجام شد. روش کار: اين مطالعه مقطعی در بهار سال 1384 بر روی مادران کودکان 24-30 ماهه تحت پوشش 9 مرکز بهداشتی- درمانی شهر بيرجند انجام شد. 292 مادر با روش نمونه گيری چند مرحله ای انتخاب و عملکرد آنها با استفاده از پرسشنامه و مصاحبه حضوری، در مورد زمان مناسب برای شروع و قطع قطره آهن و نحوه صحيح استفاده از آن مورد بررسی قرار گرفت؛ همچنين نقش يک سری عوامل روی عملکرد مادران ارزيابی گرديد. داده های جمع آوری شده با استفاده از نرم افزار SPSS و آزمون آماری Chi-Square در سطح معنی داری a=0.05 مورد تجزيه و تحليل آماری قرار گرفتند.يافته ها: %97.6 از مادران استفاده از قطره آهن را در زمان مناسب (4-6 ماهگی) شروع و %23.3 قبل از موعد صحيح (24 ماهگی) قطع کرده بودند؛ شايعترين علت قطع قطره (%45.6) بروز عوارض گوارشی (استفراغ و اسهال) به دنبال مصرف قطره آهن بود. در مورد رعايت مراقبتهای لازم هنگام مصرف قطره آهن، عملکرد %28.8 از مادران خوب، %58.6 متوسط و %12.7 ضعيف بود. بين عملکرد مادران و سطح سواد آنها رابطه معنی داری وجود داشت (P=0.01). اختلاف معنی داری در سطح عملکرد مادران با آموزش ديدن و يا نديدن در مراکز بهداشت، رتبه تولد، جنس کودک، سن مادر و شاغل يا خانه دار بودن مادر وجود نداشت.نتيجه گيری: ارتقای سطح سواد مادران منطقه مورد مطالعه، برگزاری کلاسهای آموزشی ويژه جهت مادران کم سواد و همچنين مروری روی برنامه های آموزشی مراکز بهداشت در رابطه با قطره آهن کمکی ضروری به نظر می رسد. Background and Aim: Iron deficiency anemia is the commonest hematological disease and nutritional deficiency in children therefore, in many countries-including Iran, as well -long term programs for the prevention of it have been carried out. This study was done in Birjand in 2005 to evaluate mothers' performance regarding iron- drop taking by their children and to identify effective factors involved. Material and Methods: This cross- sectional study was undertaken during the spring of 2005 on mothers with 24- 30 month old children who were under the supervision of 9 urban hygiene- health centers in Birjand. 292 mothers were chosen through multi- staging cluster sampling and their performance regarding suitable age to start and to stop iron- drop taking and the proper way to use it was evaluated. Moreover, the effect of some factors on mothers' performance was studied through questionnaires and live interviews. The obtained data was statistically analysed at the significant level of P<0.05 by means of SPSS software and chi-square statistical test. Results: Almost all (97.6%) mothers had begun giving iron- drop at suitable age (4-6 month old), 23.3% of them discontinued it before suitable age (24 month old). The most common cause for the interruption (45.6%) was gastrointestinal (GI) complications (vomiting and diarrhea). In regard to essential care during the period of using iron-drop the performance of 28. 8% of mothers was good, 58.6% moderate, and 12.7% was weak. There was a significant correlation between mothers' performance and their level of education (P=0.01). But there was not a significant relationship between mothers' instruction in health centers, gravidity, newborn's sex, mother’s age, and her occupational status. Conclusion: Raising the level of mothers' education in the region, by holding special classes for mothers with low level of literacy and a review of educational programs of the health centers are recommended. قطره آهن کمکی، مادران، عملکرد، سطح سواد Supplementary iron-drop, Mother, Performance, Level of literacy 9 15 http://www.jbums.ir/browse.php?a_code=A-10-1-105&amp;slc_lang=fa&amp;sid=fa A. FesharakiNia آزيتا فشارکی نيا fesharakinia@yahoo. com 870031947532846001429 Yes بيرجند، خيابان غفاری، بيمارستان ولی عصر (عج)، بخش کودکان GhR. SharifZadeh غلام رضا شريف زاده 870031947532846001430 No

fa شيوع HIV و ديگر بيماريهای مقاربتی (STD) در زندانيان زن شهر بيرجند عمومى General تجربي Experimental زمينه و هدف: افزايش ابتلا به ايدز نگران کننده است و تدوين و اجرای برنامه کشوری جهت جلوگيری از رفتارهای پرخطر ضروری است. مطالعه حاضر با هدف تعيين شيوع HIV و ديگر بيماريهای مقاربتی و عوامل خطر در ميان زندانيان زن شهر بيرجند انجام شد. روش تحقيق: در اين مطالعه مقطعی، 199 نفر از زندانيان زن شهر بيرجند به طور داوطلبانه مورد بررسی قرار گرفتند؛ با مصاحبه حضوری پرسشنامه ای برای هر فرد توسط محقق تکميل شد. جهت آزمايشات HbsAg، RPR و HIV از بيماران نمونه خون گرفته شد. بيماران مورد معاينه ژنيکولوژيک قرار گرفتند و برای گونوره و تريکومونيازيس اسمير واژينال تهيه شد. داده های جمع آوری شده با استفاده از آزمونهای آماری رگرسيون لجستيک و Chi-Square در سطح معنی داری P£0.05 مورد تجزيه و تحليل قرار گرفتند.يافته ها: افراد مورد مطالعه در محدوده سنی 16-73 سال با ميانگين 35 ± 12.3 قرار داشتند. %71.4 متاهل و بقيه بيوه بودند. سابقه خالکوبی در %38.2 و سابقه ازدواج موقت ديگر در %11.1 وجود داشت؛ %51.3 نيز معتاد به مواد مخدر بودند. %98.5 به دليل حمل مواد مخدر و %1.5 به دليل داشتن روابط نامشروع جنسی محکوم شده بودند. سابقه ازدواج ديگر در %29.6، اعتياد به مواد مخدر در %35.7 و زندانی بودن در %38.2 همسران اين زندانيان وجود داشت. از 102 زندانی معتاد، 10 نفر (%9.8) معتاد تزريقی بودند. آزمايش HIV و RPR در تمامی زندانيان منفی بود. HbsAg در %7.5، اسمير تريکومونا در %9.5 و اسمير گونوکوک در %4.5 زندانيان مثبت بود. بين خالکوبی و (P=0.04) HbsAg و نيز بين ازدواج ديگر همسر (P=0.005) و اعتياد همسر (P=0.009) با اسمير مثبت تريکومونيازيس ارتباط معنی دار آماری وجود داشت. درصد کمتری از زنانی که بيش از يک سال زندانی بودند، از نظر گونوکوک مثبت بودند (P=0.04).نتيجه گيری: شيوع بيماريهای مقاربتی در زندانيان زن شهر بيرجند کم و HIV مثبت در زندانيان از جمله معتادان تزريقی اصلا وجود نداشت. لازم است آحاد جامعه بخصوص زندانيان، آموزشهای بهداشتی لازم در مورد خالکوبی (که در اين تحقيق تنها عامل خطر برای آزمايش مثبت HbsAg بود)، را دريافت نمايند. Background and Aim: Although Iran is amongst the countries with the lowest prevalent HIV, the rising incidence of AIDS in Iran indicates that there should be a plan for active preventive measures in high- risk populations. This study aimed at surveying the prevalence of HIV and other sexually transmitted infections (STI) and their risk factors among female prisoners in Birjand. Materials and Methods: It was explained to 224 incarcerated women that the interview and gynecologic examination were not compulsory and anonymous blood sampling would be done and the results of these would remain confidentional. Of these, 199 cases volunteered for the study. A researcher filled a questionnaire per each interview. For HIV, RPR, and HbsAg anonymous blood sampling was performed. Gynecologic examination was undertaken by a researcher who was a gynecologist and vaginal smear for gonorrhea and trichomonia were taken. Results: The patients aged 16 to 73 years with mean 35±12.3. 71.4% were married and 28.6% were widows or divorcee. History of remarriage, addiction and tattooing was 11.1%, 51.3%, and 38.2%, respectively. Almost all (98.5%) were detained for narcotic charges and 1.5% for illegal sex. There was history of other marriage, addiction and incarceration of husband in 29.6%, 35.7% and 38.2% respectively. Out of 102 addicts 10 (9.8%) were IV drug abusers. HIV and RPR tests were negative in all the women. HbsAg, Smear for trichomonia and gonorrhea were positive 7.5%, 9.5%, and 4.5%, respectively. There was significant relationship between tattoo and HbsAg (P=0.04) as well as between positive smear for trichomonia and husband addictions (P=0.009) and other marriages (P=0.005). Conclusion: STI prevalence was low and no HIV positive woman was found even among IV drug abusers. Educational program about tattooing, which was the only risk factor for HbsAg positive test among female prisoners, should be implemented. Women who had been incarcerated more than 12 months had a lower rate of positive gonococci smear (P=0.04). ايدز، زندانيان، زنان، عفونتهای مقاربتی HIV, AIDS, Prisoners, Female, Infectious disease 9 15 http://www.jbums.ir/browse.php?a_code=A-10-1-106&amp;slc_lang=fa&amp;sid=fa N. Ghanbarzadeh ناهيد قنبرزاده 870031947532846001432 Yes بيرجند، خيابان غفاری، بيمارستان ولی عصر (عج)، بخش زنان و زايمان M. Nadjafi-Semnani محمد نجفی سمنانی 870031947532846001433 No